
GİRİŞ ve AMAÇ: Bu çalışmanın amacı Sahra Altı Afrika ülkelerinde enerji yoksulluğu, kişi başı gelir ve covid-19’un doğumda beklenen yaşam süresi üzerindeki etkisini incelemektir. Özellikle enerji yoksulluğu ve covid-19’un doğumda beklenen yaşam süresi etkisini değerlendiren çalışma sayılarının kısıtlı olması, çalışmanı özgün değerini ortaya koymaktadır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Bu çalışmada, verisine ulaşılabilen 18 Sahra Altı Afrika ülkesinin 2000-2022 yılları arasına ait verileri kullanılmıştır. Çalışmanın bağımlı değişkeni doğumda beklenen yaşam süresi, bağımsız değişkenler ise, kişi başı gelir, covid-19 pandemisi ve elektriğe erişim oranı olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında panel veri analizi kullanılmıştır. Kurulan modelin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığı genelleştirilmiş en küçük kareler yöntemi ile test edilmiştir.
BULGULAR: Modelde kişi başına gelir, elektriğe erişim ve covid-19’un doğumda beklenen yaşam süresindeki değişimin yaklaşık %86’sını açıkladığı belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre kişi başı gelir ve elektriğe erişim oranının doğumda beklenen yaşam süresi üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi bulunmuştur. covid-19’un ise doğumda beklenen yaşam süresi üzerinde anlamlı bir etkisi görülmemiştir.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Sahra Altı Afrika ülkelerinin diğer gelişmekte olan bölgelerden farklı bir yapıya sahip olması, bölgenin özel müdahalelere ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, politika yapıcılar ve ilgili kurumlar, yaşam süresini artırmak ve halk sağlığını iyileştirmek için ekonomik büyümeyi destekleyici ve altyapıyı güçlendirici politikalar geliştirmelidir. Özellikle, düşük gelirli bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini artıracak sosyal yardımların genişletilmesi ve gelir adaletsizliğini azaltmaya yönelik stratejiler benimsenmelidir. Ayrıca, elektriğe erişimin yaygınlaştırılması için enerji altyapısına yönelik yatırımların artırılması, kırsal ve düşük gelirli bölgelerde elektrik arzının güvence altına alınması önem taşımaktadır. Bu tür yatırımlar, yalnızca sağlık hizmetlerine erişimi iyileştirmekle kalmayıp, eğitim ve ekonomik kalkınmayı da teşvik ederek uzun vadede toplumun genel refah seviyesini yükseltecektir.
Anahtar Kelimeler: Enerji yoksulluğu, kişi başı gelir, covid-19, doğumda beklenen yaşam süresi, sağlık hizmetleri
INTRODUCTION: The aim of this study is to examine the impact of energy poverty, per capita income, and covid-19 on life expectancy at birth in Sub-Saharan African countries. The limited number of studies evaluating the effects of energy poverty and covid-19 on life expectancy at birth highlights the originality of this study.
METHODS: This study utilizes data from 18 Sub-Saharan African countries for which data is available, covering the period from 2000 to 2022. The dependent variable of the study is life expectancy at birth, while the independent variables are per capita income, the covid-19 pandemic, and the electricity access rate. Panel data analysis has been employed in the study. The statistical significance of the established model has been tested using the generalized least squares method.
RESULTS: The model explains approximately 86% of the variation in life expectancy at birth through per capita income, electricity access, and covid-19. According to the findings of the study, per capita income and the electricity access rate have a positive and significant impact on life expectancy at birth. However, covid-19 does not have a significant effect on life expectancy at birth.
DISCUSSION AND CONCLUSION: The fact that Sub-Saharan African countries have a different structure from other developing regions indicates that the region requires special interventions. Accordingly, policymakers and relevant institutions should develop policies that support economic growth and strengthen infrastructure to increase life expectancy and improve public health. In particular, strategies should be adopted to expand social assistance programs that enhance access to healthcare services for low-income individuals and to reduce income inequality. Additionally, investments in energy infrastructure should be increased to expand electricity access, and the security of electricity supply in rural and low-income areas should be ensured. Such investments will not only improve access to healthcare services but also promote education and economic development, ultimately increasing the overall welfare level of society in the long term.
Keywords: Energy poverty, per capita income, covid-19, life expectancy at birth, healthcare services