Meram ilçesindeki okullarda iç ortam hava kalitesinin değerlendirilmesi ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi

GİRİŞ ve AMAÇ: Okullarda iç ortamdan ve dış ortamdan kaynaklanan çeşitli kirleticiler iç ortam hava kalitesini olumsuz etkileyebilmekte ve öğrenciler bu durumdan olumsuz etkilenebilmektedir. Bu çalışmada Meram bölgesinde okullarda sabah ve akşam hava kalite parametrelerini ve bu parametrelerin nasıl değişim gösterdiğini belirlemek ve hava kalitesiyle ilişkili faktörleri belirlemek amaçlanmıştır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Konya ili Meram ilçesinde 2 Mayıs 2023-16 Haziran 2023 tarihleri arasında yürütülen kesitsel tipte olan bu araştırmada basit rastgele yöntemle belirlenen 34 okulun derslik, kantin ve yemekhanelerinde ölçümler yapılmıştır. Ölçümler ders başlangıcından önce ve ders bitiminde olmak üzere günde iki kez yapılmıştır. Okullarda iç ortam hava kalitesi için sıcaklık, bağıl nem, hava akım hızı, NO, H2S, SO2, CO, CO2 gazları ve partikül madde (>0,3 μm, >0,5 μm, >1μm, >2,5 μm, >5μm, >10 μm) ölçümleri yapılmıştır.
BULGULAR: Ölçüm yapılan okulların %76,5’i devlet okulu, %44,1’i ilkokuldu. Okulların %94,1’inde pencereler yoluyla havalandırma sağlanmaktaydı. Sabah dersliklerde ölçülen sıcaklık değerlerinin %94,10’u, bağıl nem ve CO2 değerlerinin ise tamamı uygun aralıktaydı. Akşam ise ölçülen sıcaklık değerlerinin %47,10’u, bağıl nemin %76,50’si ve CO2’nin ise %47,10’u uygun aralıktaydı. Dersliklerde akşam ölçülen sıcaklık, CO2, PM>2,5 μm, PM>5 μm ve PM>10 μm değerleri sabah ölçülen değerlerden yüksekti. Kantinlerde akşam ölçülen sıcaklık, CO2, PM>2,5 μm ve PM>5 μm değerleri sabah ölçülen değerlerden yüksekti. Kantinlerde akşam bağıl nem değeri sabah ölçülen değerden düşüktü. Yemekhanelerde akşam sıcaklığı sabah sıcaklığından yüksek, akşam bağıl nem değeri sabah bağıl nem değerinden düşüktü. Sınıf mevcudu 30’un üzerinde olan sınıflarda 1000 ppm CO2 sınırı daha fazla aşılmaktaydı.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Dersliklerde uygun değerlerin dışına çıkan parametreler gözlenmiştir. Okullarda gün sonunda hava kalitesi düşüş göstermektedir. Okullarda hava kalitesinin izlenmesi ve iyileştirilmesi için düzenlemeler yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hava kalite parametreleri, iç ortam hava kirliliği, partikül madde, okul

Evaluation of indoor air quality in schools in Meram district and determinatıon of related factors

INTRODUCTION: In schools, various indoor and outdoor pollutants can adversely affect indoor air quality and students can be negatively affected. The aim of this study was to determine the morning and evening air quality parameters and how these parameters change in schools in the Meram region and determine the factors associated with air quality.
METHODS: In this cross-sectional study conducted in Meram district of Konya province between May 2, 2023 and June 16, 2023, measurements were made in classrooms, canteens and cafeterias of 34 schools determined by simple random method. Measurements were made twice a day, before the beginning and at the end of the lesson. Temperature, relative humidity, air flow rate, NO, H2S, SO2, CO, CO2 gases and particulate matter (>0.3 μm, >0.5 μm, >1.0 μm, >2.5 μm, >5.0 μm, >10.0 μm) were measured for indoor air quality in schools.
RESULTS: Of the schools measured, 76.5% were public schools and 44.1% were primary schools. Ventilation was provided through windows in 94.1% of the schools. In the morning, 94.10% of the temperature, all of the relative humidity and CO2 values measured in the classrooms were within the appropriate range. In the evening, 47.10% of temperature measurements, 76.50% of relative humidity measurements and 47.10% of CO2 measurements were in the optimum range. In classrooms, the evening temperature, CO2, PM>2.5 μm, PM>5μm and PM>10 μm values were higher than the morning values. Temperature, CO2, PM2.5 μm and PM>5μm values measured in the canteens in the evening were higher than the values measured in the morning. In the canteens, the evening relative humidity value was lower than the morning value. In the dining halls, the evening temperature was higher than the morning temperature and the evening relative humidity was lower than the morning relative humidity. The 1000 ppm CO2 limit was more likely to be exceeded in classrooms with class sizes above 30.
DISCUSSION AND CONCLUSION: In classrooms, parameters exceeding the appropriate values were observed. Air quality in schools declines at the end of the day. Arrangements need to be made to monitor and improve air quality in schools.

Keywords: Air quality parameters, indoor air pollution, particulate matter, school